Beleidsnota’s onder de loep: de dossiers die straks doorwerken in jouw praktijk

Op 23 januari 2026 dienden onze ministers hun beleidsnota’s in bij het Parlement. Die nota’s maken concreter hoe het regeerakkoord verder wordt uitgevoerd. Ze vormen de basis voor de verdere bespreking in de parlementaire commissies. Dit zijn de documenten waar de komende maanden veel wetswerk uit zal komen!

Eén jaar geleden legde de federale “Arizona”-regering ook de eed af. Het eerste regeringsjaar toonde hoe zwaar en technisch dit hervormingstraject kan zijn: onder strakke budgettaire druk, met stevige tegenstellingen tussen meerderheid, oppositie en sociale partners, en soms ook met vertragingsprocedures (filibusteren, ons woord van het jaar).

Daardoor landen maatregelen zelden vlot en dat voel je dagelijks als professional. Het vraagt snelle aanpassing in de praktijk, ook voor financiële tussenpersonen. Dat maakt bijblijven steeds belangrijker-zeker in advies, compliance en klantencommunicatie.

We pikken enkele van de belangrijkste accenten uit de beleidsnota’s. Alle beleidsnota’s zijn hier te raadplegen.

Werk – DOC 56 1282/003

De regering trekt de maximale waarde van maaltijdcheques op van 8 naar 10 euro. Werkgevers die meegaan in die verhoging krijgen tegelijk een duwtje via de fiscaliteit: de aftrekbare werkgeversbijdrage verdubbelt van 2 naar 4 euro. Opvallend is dat deze verhoging uitzonderlijk niet meetelt voor de wettelijke ruimte voor loonsverhogingen in 2026.

De Federal Learning Account is ondertussen verdwenen. Er komt in de plaats een Individual Learning Account. Eén overzicht van opleidingsinformatie, toegankelijk via mycareer.be, met de mogelijkheid om zelf attesten en certificaten toe te voegen. Het systeem wordt lichter volgens het “only once”-principe en moet werkgevers en overheden helpen om opleiding gerichter in te zetten, zodat mensen sneller (opnieuw) aan het werk raken.

Economie – DOC 56 1282/004

Aan de verzekeringskant wordt het recht om vergeten te worden verder uitgebreid naar bijkomende medische aandoeningen. Er wordt gewerkt aan een hervorming rond schade bij natuurrampen. En er volgt in 2026 een evaluatie van de opzeggingsregels die een vlottere overstap naar een andere verzekeraar moeten mogelijk maken. Voor langdurige levensverzekeringen blijft de maximumrente in 2026 voorlopig vastgelegd op 3,75%, maar de regering wil het systeem van plafonnering op termijn afschaffen. De regering wil de vergoeding van terreurslachtoffers binnen de arbeidsongevallenverzekering afstemmen met de huidige wet van 3 mei 2024.

Voor krediet- en betalingsdiensten komt er aandacht voor een nieuw statuut van “subagent” in consumentenkrediet, na overleg met de sector en de toezichthouder, om het speelveld in de kredietbemiddeling te harmoniseren. Tegelijk scherpt de overheid het toezicht aan: de Economische Inspectie zal in 2026 accenten leggen bij krediet- en betalingsdiensten en wil misleidende praktijken, ook online, strikter aanpakken. Er komt een nauwere samenwerking tussen de Belgische Mededingingsautoriteit, het Prijzenobservatorium en de Economische Inspectie, en de FSMA zal verder inzetten op initiatieven rond vergelijkingstools en financiële educatie (Wikifin). Dit laatste is zeker nodig nu uit recent onderzoek blijkt dat 1 op de 4 Belgen nauwelijks financiële basiskennis heeft en dat 63% van de laaggeletterden hun kennis overschat. Meer nog, hoe lager het niveau, hoe groter de overschatting.

Ook de basisbankdienst voor ondernemingen wordt grondig geëvalueerd, met bijzondere aandacht voor het fenomeen de‑risking, waardoor steeds meer sectoren problemen hebben om een rekening te openen of aan te houden. Cash-toegang blijft op de agenda: het protocol rond geldautomaten wordt opnieuw bekeken, met een evaluatierapport tegen februari 2026 en een beleidsplan in het voorjaar. Voor handelaars komen er acties om het betalingsverkeer transparanter te maken, onder meer via een vergelijkingssite voor betaaloplossingen en opvolging van kaartkosten.

Tot slot koppelt de nota enkele Europese en digitale werven aan de economische agenda: het tijdelijke uitstel van bepaalde CSRD-rapportering (“stop the clock”), de gefaseerde invoering van de CSDDD, en een wetsontwerp in 2026 dat de bevoegde autoriteiten voor de AI Act en het sanctiekader moet vastleggen. Tegelijk wordt gewerkt aan een ondersteunend kader met onder meer een Helpdesk Digitale Economie en een juridisch kader voor “AI-proeftuinen”, zodat bedrijven nieuwe toepassingen gecontroleerd kunnen testen. Recent verscheen een overheidsnieuwsbericht over AI in rekrutering, waaruit blijkt dat 74% van de recruiters die AI inzet genderbias-risico’s onderschat; slechts 21% voldoet aan AI Act-regels, wat waakzaamheid en opleiding cruciaal maakt.

Sociale Zaken – DOC 56 1282/008

Het Terug-Naar-Werk-beleid blijft een speerpunt: langdurige arbeidsongeschiktheid vroeger detecteren, mensen sneller begeleiden naar aangepast werk en tegelijk strenger opvolgen waar dat nodig is. In 2026 start een nieuwe “vierde golf” maatregelen die inzet op preventie, betere (jaarlijkse) medische herevaluatie en snellere re-integratie, met duidelijke verantwoordelijkheden voor alle betrokken partijen.

Daarnaast dalen vanaf 2026 de werkgeversbijdragen bij nieuwe aanwervingen: voor de eerste werknemer komt er een korting van 2.000 euro per kwartaal zonder tijdslimiet, en voor werknemers twee tot en met vijf 1.000 euro per kwartaal gedurende 12 kwartalen. In de horeca verdwijnen tegelijk enkele doelgroepverminderingen vanaf 1 april 2026. De regering kondigt ook maatregelen aan tegen misbruik van sociale voordelen, waarbij voortaan ook inkomsten uit roerende en onroerende goederen kunnen meetellen. En ook de loonindexering blijft een thema dat in het bredere budgettaire debat terugkomt.

Financiën – DOC 56 1282/013

Natuurlijk komt hier de veelbesproken nakende meerwaardebelasting ter sprake, met bescherming van kleine beleggers via een jaarlijkse vrijstelling van 10.000 euro, oplopend tot 15.000 euro. Pensioensparen en groepsverzekeringen blijven buiten het nieuwe stelsel. Voor participaties van minstens 20% geldt een verlaagd, oplopend tarief.

Verder wordt er verwezen naar een wetsontwerp “diverse financiële bepalingen” die onder meer het toezichtkader voor de cryptomarkt creëert en een belangrijke stap zet in de alternatieve geschillenbemiddeling binnen de financiële sector. Dezelfde wet zal ook ook voor de omzetting van de MiFID II Review-richtlijn zorgen en bevat een eerste deel van de omzetting van het zogenaamde AML‑pakket.

Voor zelfstandigen worden de maatregelen verder versterkt: er komt een ondernemersaftrek, de 4,4%-taks op POZ werd afgeschaft, de regels rond voorafbetalingen worden herzien en het belastingkrediet voor eigen vermogen wordt verdubbeld tot € 7.500. Daarnaast voorziet dit “kmo‑plan” in een geleidelijke verhoging van de btw‑vrijstellingsdrempel (van € 25.000 naar € 30.000).

Pensioenen – DOC 56 1282/014

Vanaf 2027 wordt het wettelijke pensioen hervormd, met een nieuw bonus-malussysteem dat langer werken moet stimuleren en met geharmoniseerde loopbaanvoorwaarden, aangevuld met overgangsmaatregelen om de impact te temperen. Tegelijk zet de regering een duidelijke lijn uit voor het aanvullend pensioen: tegen 2035 zou elke werknemer moeten kunnen rekenen op een werkgeversbijdrage van 3% in de tweede pijler en het verschil tussen arbeiders en bedienden moet uiterlijk in 2029 verdwijnen. Er wordt ook expliciet gemikt op een regeling die een opname als rente niet fiscaal benadeelt.

Voor zelfstandigen wordt de verdere harmonisatie van de tweede pijler aangekondigd. Het maximale bijdragepercentage voor het klassieke VAPZ stijgt in 2026 van 8,17% naar 8,5%, met een gelijkaardige aanpassing voor het sociaal VAPZ, en ook zelfstandigen in bijberoep zouden kunnen intekenen. Aan de bovenkant van het systeem worden hogere aanvullende pensioenen zwaarder belast, met een Wijninckxbijdrage die vanaf 2026 omhooggaat naar 12,5% en een verdubbeling van de solidariteitsbijdrage boven € 150.000 vanaf juli 2027. De 80%-regel zal ook grondig herwerkt worden – hoelang horen we dit al – en er wordt onderzocht hoe VAPZ en POZ in die nieuwe systematiek kunnen aansluiten, met een voorstel tegen 1 juli 2026.

Tot slot wordt benadrukt dat simulaties op mypension.be pas echt betrouwbaar worden zodra de nieuwe wetgeving is gestemd en gepubliceerd.

Kmo’s – DOC 56 1282/024

Deze nota bundelt maatregelen die het ondernemingsklimaat moeten versterken en tegelijk misbruik en onnodige administratieve last willen aanpakken. Zo wil de overheid lege of fictieve vennootschappen sneller uit de Kruispuntbank van Ondernemingen kunnen schrappen, omdat die soms worden gebruikt voor fraude. Die schrapping zou administratief en sneller kunnen verlopen, met een laagdrempelig bezwaar zodat de rechtszekerheid bewaakt blijft.

Voor accountants is ook de aangekondigde modernisering van het kader voor gereglementeerde intellectuele beroepen relevant, met aangepaste deontologische regels.

Daarnaast wordt de verificatie rond bedrijfsvoorheffing aangescherpt voor buitenlandse werknemers, zelfstandigen en ondernemingen die in België actief zijn, met de bedoeling eerlijke concurrentie te bewaken.

Op het vlak van betalingen legt de nota twee accenten: meer inzet op Europese, innovatieve betaaloplossingen om minder afhankelijk te zijn van niet-Europese spelers, én tegelijk blijvende aandacht voor cash. Dat vertaalt zich in verdere opvolging van het cashprotocol, meer stortautomaten en een aanpassing van de Wet Private Veiligheid om geldautomaten in handelszaken opnieuw mogelijk te maken.

Tot slot komt er voor kmo’s een kosteloos, gecentraliseerd ESG-platform waar duurzaamheidsgegevens op één plek kunnen worden gerapporteerd, afgestemd op Europese verplichtingen en de informatievragen van financiële instellingen, met als bedoeling de rapporteringslast te verlagen en toegang tot financiering te vergemakkelijken.

Digitalisering – DOC 56 1282/030

De federale digitalisering wordt verder opgeschakeld waarbij MyGov.be nadrukkelijk naar voren wordt geschoven als centrale toegangspoort voor digitale dienstverlening en de digitale portefeuille. Tegen eind 2026 moet MyGov.be in overeenstemming zijn met de eIDAS-voorschriften, met functies zoals een digitale sleutel, digitaal ondertekenen en een gecentraliseerde dienst voor elektronische attesten. Ook de e-Box wordt een vaste bouwsteen: in 2026 wordt het gebruik verplicht voor alle administraties en er wordt ingezet op meer synergie tussen e-Box voor burgers en e-Box voor ondernemingen.

Voor veel kantoren en ondernemingen is ondertussen de stap naar de verplichte gestructureerde e-facturatie relevant voor alle B2B-transacties, van toepassing sinds 1 januari.

Consumentenbescherming – DOC 56 1282/034

De klemtoon ligt op fraudepreventie, producttoezicht en een actualisering van de regels rond consumentenkrediet.

Zo komt er een nieuwe werkgroep met onder meer FOD Economie, FSMA en de Nationale Bank van België om onlinebankfraude en phishing strakker aan te pakken, met als doel dat banken permanent bereikbaar zijn om rekeningen snel te blokkeren. Daarbij wordt ook gewerkt aan één centraal noodnummer, naar analogie met Card Stop, om slachtoffers meteen naar de juiste bank door te verwijzen. Met de ambitie om dit tegen midden 2026 operationeel te maken. Daarnaast wordt een versterkte aanpak aangekondigd van illegale aanbiedingen van financiële producten en diensten, zoals online beleggingsfraude en “valse kredieten”.

Influencermarketing krijgt expliciet aandacht omdat digitale verkoop via sociale media nieuwe risico’s op misleiding creëert. In dat kader wordt de aangekondigde Digital Fairness Act opgevolgd als Europese hefboom om problematische praktijken van influencers strenger aan te pakken. Verder zullen er ook nationale initiatieven worden genomen.

Tegelijk speelt op de achtergrond een belangrijke Europese update: de herziening van de consumentenkredietregels via Richtlijn 2023/2225 (CCD II), die het toepassingsgebied uitbreidt en beter inspeelt op digitalisering en nieuwe kredietvormen zoals Buy Now Pay Later. De omzettingswet zou in november 2026 in werking treden.

Voor verzekeringsmakelaars is ook “value for money” relevant: de minister wil de FSMA in 2026 verder aanmoedigen om productcontroles bij verzekeraars (leven en schade) te blijven uitvoeren, wat zal doorwerken in productdocumentatie, doelmarkttoetsing en commerciële argumentatie. Ook discriminatie bij toegang tot verzekeringen op basis van gezondheid staat op de agenda. Samen met Economie en Volksgezondheid wordt bekeken waarom psychische aandoeningen in de praktijk anders worden behandeld dan lichamelijke, en hoe dat zich verhoudt tot de antidiscriminatiewetgeving. UNIA analyseerde de betrokken verzekeringstypes en bracht eind 2025 advies uit; in 2026 wordt bekeken hoe de aanbevelingen daarvan kunnen worden uitgevoerd.

Besluit

Veel van wat in deze beleidsnota’s staat, klonk al door in het regeerakkoord of zit intussen in (voor)ontwerpen van wet. Net daarom zijn ze interessant: ze tonen zwart op wit met welke dossiers de regering effectief wil landen. Als ze de legislatuur uitrijden, komen er nog stevige verschuivingen aan. Die raken rechtstreeks aan advies, compliance en klantcommunicatie. Voor financiële tussenpersonen blijft permanente bijscholing daardoor geen afvinkvakje, maar een basisvoorwaarde om klanten correct en tijdig wegwijs te houden. Advisors Up-to-date is daarbij niet weg te denken.

Wil je niets missen? Activeer je alerts op Advisors Up-to-date, maak je keuze en plan meteen een kort updatemoment voor jezelf of je team. Zo ben je direct weer helemaal up-to-date!

Bronnen & Bijlagen

• Bron: Up-to-date